Dişi onarma
İnley ve Onley (Porselen Dolgu)
İnley ve onley, ağız dışında üretilip dişe yapıştırılan restorasyonlardır. Halk arasında porselen dolgu olarak da bilinir. Dişte madde kaybı doğrudan dolgu için büyük, ancak dişin tamamını kron ile kaplamayı gerektirmeyecek kadar sınırlı olduğunda değerlendirilir.
- Seans
- Üretim yöntemine göre bir veya iki
- Malzeme
- Seramik ya da kompozit
- Ölçü
- Ağız içi tarama
- Bölge
- Çoğunlukla küçük ve büyük azı dişleri
Tedavi nedir?
İnley, dişin tüberkülleri (çiğneme yüzeyindeki tümsekler) arasında kalan boşluğu dolduran parçadır. Onley ise en az bir tüberkülü de örterek dişi daha geniş bir alanda korur. Her ikisi de ölçüye göre üretilir ve özel yapıştırıcılarla dişe bağlanır.
Dijital iş akışında diş, ağız içi tarayıcıyla taranır; restorasyon bilgisayarda tasarlanır (CAD) ve seramik ya da kompozit bir bloktan üretilir (CAM). Üretim, kullanılan sisteme ve vakaya göre aynı gün içinde ya da laboratuvar desteğiyle planlanır.
Seramik inley ve onleyler iyi bakıldığında çoğu zaman uzun yıllar kullanılır; en sık karşılaşılan sorunlar seramikte kırılma ya da çatlamadır. Ömürleri ağız bakımına, diş sıkma alışkanlığına ve düzenli kontrollere bağlıdır. Dolgu, inley/onley ve kron arasındaki seçimi bu rehberde anlattık.
Hangi durumlarda değerlendirilebilir?
- Büyük veya yenilenmesi gereken eski dolgular
- Tüberkül kaybı olan arka dişler
- Kırık ya da çatlak nedeniyle zayıflamış dişler
- Uygun vakalarda kanal tedavisi sonrası dişin korunması (onley)
Muayene ve planlama
Muayenede dişte kalan sağlam dokunun miktarı, çatlak olup olmadığı, kapanış ve diş sıkma alışkanlığı değerlendirilir; gerekiyorsa röntgen alınır. Bu bilgilerle doğrudan dolgu, inley/onley ya da kron arasında karar verilir.
Kaybın sınırlı olduğu dişlerde kompozit dolgu yeterli olabilir. Dişin büyük kısmı kaybedildiyse ya da dişte geniş çatlaklar varsa kron daha uygun olabilir. İnley ve onley, bu iki seçenek arasında sağlam diş dokusunu mümkün olduğunca korumayı amaçlar.
Süreç nasıl ilerler?
Muayene ve röntgen
Dişin durumu ve uygun restorasyon türü belirlenir.
Hazırlık
Eski dolgu ve çürük temizlenir, diş restorasyona uygun biçimde hazırlanır.
Dijital tarama
Diş ve karşı çene taranır, kapanış kaydedilir.
Tasarım ve üretim
Restorasyon tasarlanır ve üretilir; gerekirse geçici dolgu yapılır.
Prova ve yapıştırma
Uyum ve temaslar kontrol edilir, restorasyon yapıştırılır ve cilalanır.
Kullanılabilecek dijital teknolojiler
- Ağız içi tarama
- Hazırlanan dişin ve karşı dişlerin dijital modeli ölçü maddesi kullanmadan alınır.
- CAD (bilgisayar destekli tasarım)
- Restorasyonun biçimi, temasları ve kapanışı ekranda tasarlanır.
- CAM (bilgisayar destekli üretim)
- Tasarım, seramik veya kompozit bir bloktan üretilir; yöntem vakaya göre seçilir.
- Adeziv yapıştırma
- Parça, diş yüzeyine bağlanan özel yapıştırıcılarla yerleştirilir.
Tedavi sonrası
Önerilenler
- Günde iki kez fırçalamak ve diş aralarını temizlemek
- Diş sıkma varsa gece plağı kullanmak
- Düzenli kontrollere gelmek
Kaçınılması gerekenler
- Çok sert yiyecekleri (buz, kemik, sert şeker) restorasyonlu dişle kırmaya çalışmak
Bir tedavinin size uygun olup olmadığı yalnızca muayene ile değerlendirilebilir. Süreler ve aşamalar kişiden kişiye değişir.
Sık sorulan sorular
İnley veya onley tek seansta yapılabilir mi?
Bu, kullanılan üretim yöntemine ve vakaya bağlıdır. Dijital tasarım ve muayenehane içi üretimle bazı vakalar aynı gün tamamlanabilir; diğerlerinde laboratuvar aşaması nedeniyle iki seans gerekir.
Porselen dolgu ile kompozit dolgu arasındaki fark nedir?
Kompozit dolgu ağız içinde doğrudan şekillendirilir. Porselen (seramik) inley ve onley ise ağız dışında üretilip yapıştırılır; özellikle geniş madde kayıplarında dişin biçimini ve temaslarını daha kontrollü yeniden oluşturmayı amaçlar.
Kanal tedavili dişe onley yapılabilir mi?
Uygun vakalarda evet. Kanal tedavisi gören dişler zayıflayabildiği için tüberkülleri örten bir onley dişi korumaya yardımcı olabilir. Dişte kalan doku çok azsa kron önerilebilir.
Neden bazen onley yerine kron önerilir?
Dişin büyük kısmı kaybedildiyse, geniş çatlaklar varsa ya da dişin renginin de değiştirilmesi gerekiyorsa kron daha uygun olabilir. Karar, muayene ve röntgen sonrasında verilir.
Hazırlayan
Dt. Doğa Erginoğlu Muayenehanesi
Site içeriğinde bulunan bilgiler bilgilendirmek içindir, bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.
Son güncelleme
İlgili yazılar
Ağız İçi Tarayıcı ile Dijital Ölçü: Klasik Ölçüden Farkı ve Doğruluğu
Ağız içi tarayıcı, dişlerin üç boyutlu kaydını ölçü macunu kullanmadan alır. Bu yazı dijital ölçünün klasik ölçüden farkını, doğruluğuna ilişkin araştırmaları ve yöntemin sınırlarını ele alıyor.
İnley ve Onley Nedir? Dolgu mu, İnley/Onley mi, Kron mu?
Arka dişte madde kaybı olduğunda dolgu, inley/onley ve kron arasındaki seçim büyük ölçüde kalan sağlam dokuya göre yapılır. Farkları, üretim aşamalarını ve dayanıklılık verilerini özetledik.
Porselen Lamina mı, Zirkonyum Kaplama mı? Doğru Restorasyon Nasıl Seçilir?
“Lamina” bir restorasyon tipini, “zirkonyum” ise çoğu zaman bir kronu ve yapıldığı malzemeyi anlatır. Bu rehber terimleri ayırarak lamina ile kron arasındaki seçimin hangi klinik ölçütlere dayandığını açıklıyor.
İlgili tedaviler
Tüm tedaviler- kesici dişler, köpek dişleri, küçük azılar, büyük azılarEstetik Dolgu ve BondingDiş renginde kompozit malzemeyle çürük tedavisi, kırık onarımı ve küçük estetik düzeltmeler; çoğu durumda tek seansta.
- kesici dişler, köpek dişleri, küçük azılar, büyük azılarKron ve KöprüDişin tamamını saran kronlar ve eksik dişi komşu dişlerden destek alarak tamamlayan köprüler; zirkonya veya cam seramik gibi malzemelerle.
- kesici dişler, köpek dişleri, küçük azılar, büyük azılarKanal TedavisiDiş sinirinin (pulpa) iltihaplandığı ya da enfekte olduğu durumlarda kök kanallarının temizlenip doldurularak dişin korunması.
İnley ve Onley (Porselen Dolgu) hakkında sorunuz mu var?
Sorularınızı WhatsApp üzerinden yazabilir ya da telefonla ulaşabilirsiniz.